งานใหญ่ “ฉลองชัยชนะท้าวสุรนารี” ระหว่างวันที่ 23 มีนาคม- 3 เมษายน 2569 และพิธีสำคัญเปลี่ยนผ้าสไบผืนใหม่ให้ย่าโม เป็นสไบพระราชทานฯ โดยผู้อยู่เบื้องหลังออกแบบและถักสไบห่ม “ย่าโม” คือ “ครูหน่อย”นางพัชรินทร์ นพคุณางกูล ครูบำนาญโรงเรียนวัดสระแก้ว ที่ทำมาอย่างต่อเนื่องตลอด 10 ปี เผยปีนี้ 2569 สไบสีเหลือง-ทอง และเป็นปีครบรอบ 199 ปีสถาปนา “คุณหญิงโม” ให้เป็น “ท้าวสุรนารี” และได้สร้างอนุสาวรีย์ฯของ “สามัญชนสตรีคนแรกของประเทศไทย” 

“ครูหน่อย”นางพัชรินทร์ นพคุณางกูล ครูบำนาญโรงเรียนวัดสระแก้ว เปิดเผยว่า “ผ้าสไบคุณย่าโม พี่ได้รับความไว้วางใจจากทางจังหวัดโดยเสมียนตราตราจังหวัดฯเป็นผู้ให้ทางพี่เป็นคนออกแบบและถักผ้าสไบประจำปี ในงานฉลองวันแห่งชัยชนะท้าวสุรนารี ทำมาได้ 10 ปีแล้ว”

“ส่วนเรื่องสีของสไบที่เปลี่ยนทุกปี เมื่อก่อนที่ลานย่าโมจะมีร่างทรงย่าโมเป็นคนแก่ จะบอกว่าปีนี้สไบจะเป็นสีอะไร แต่พอร่างทรงเสียชีวิต ทางจังหวัดก็เลยมายึดวันที่ 23 มีนาคม ปีนี้ตรงกับวันอะไรก็ให้ใช้สีตามวันนั้นเลย จะได้ไม่ต้องมาคิดให้ยุ่งยากก็เลยยึดหลักการสีสไบมาถึงวันนี้”

“การถักผ้าสไบผืนใหม่ให้ย่าโม จะใช้เวลาทำไม่ต่ำกว่า 2 เดือนเฉพาะผืนใหญ่ที่จะห่มให้ท้าวสุรนารีในงานย่าโม ส่วนผืนเล็กที่มอบให้ 32 อำเภอจะมีลูกน้องมาช่วยทำ ซึ่งผ้าสไบนี้พี่ทำให้โดยไม่คิดค่าทำหรือค่าใช้จ่ายใดๆทั้งสิ้น ขอทำถวายคุณย่าโม ส่วนสไบของ 32 อำเภอคิดเฉพาะค่าวัสดุเท่านั้น รวมถึงบายศรีในพิธีวันเปิดงานย่าโมด้วย”

“พี่จะออกแบบลายสไบตลอดเวลาที่ลงมือทำ ไม่ได้วางแบบทีเดียวแล้วทำตามจะคิดไปด้วยถักไปด้วยและไม่ได้เรียนด้านนี้มาโดยตรง ไม่ได้จบหัตถกรรม ส่วนปี 2569 ได้เตรียมผ้าทำสไบไว้แล้วเป็น “สีเหลือง-ทอง” เพราะวันที่ 23 มีนาคม 2569 ตรงกับวันจันทร์”

ครูหน่อย กล่าวอีกว่า “ที่ผ่านมาความยาวของผ้าสไบสั้นไปทาง “ช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร” ได้แจ้งมาว่าผ้าสไบช่วงปลายเวลาโดนลมจะพัดกระทบองค์สำริดย่าโม ทำให้เป็นรอย มาปีนี้เลยแก้ปัญหาทำสไบยาวขึ้นเอาผ้าแก้วมารองด้านหลังช่วยกันกระแทก ซึ่งสไบมีความยาว 3.50 เมตร มีน้ำหนัก 5 กิโล วัสดุที่ใช้ต้องมีคุณภาพ มีความคงทนทั้งแดดลมและฝน เพราะต้องอยู่ถึง 1 ปี”

“ครอบครัวครูหน่อย เป็นคนโคราช เป็นลูกทหาร ย้อนหลังตั้งแต่รุ่นคุณยายทวด ซึ่งน้องของยายทวดเป็นคนรับใช้ใกล้ชิด “คุณหญิงโม” สมัยสาวๆทำให้ครอบครัวรุ่นต่อรุ่นผูกพันกับย่าโมถึงปัจจุบัน ซึ่งยายจะอยู่แถววัดบึง ส่วนตาจะอยู่แถววัดสระแก้ว เมื่อสมัยนั้นคุณหญิงโม จะมาทำบุญทุกวันพระใหญ่ที่วัดสระแก้ว และจะให้ทางน้องยายทวด ทำกับข้าวเพื่อถวายพระทำบุญ ทั้งๆที่สมัยก่อนบ้านคุณหญิงโม อยู่แถววัดพระนารายณ์ฯ เป็นเรื่องที่ญาติหลายรุ่นเล่าให้ฟังต่อเนื่องมา”

ครูหน่อย กล่าวต่อว่า “ก็เป็นเรื่องแปลกที่ประวัติของครอบครัวครูหน่อย ตั้งแต่รุ่นยายทวดมีความผูกพันกับคุณหญิงโม มาก่อนและทำให้พี่ได้มาเป็นผู้ทำผ้าสไบให้คุณย่าโมในปัจจุบันถึง 10 ปีติดต่อกันแล้ว ผู้ใหญ่ก็บอกว่าเหมือนคุณย่าโมอยากให้ครอบครัวครูหน่อย เป็นคนทำสไบให้”

“ครูหน่อยได้รับโอกาสทำถวายคุณย่าเป็นปีที่ 10 ภูมิใจที่เป็นตัวแทนสะพานบุญในนามชาวโคราชและลูกหลานรุ่นที่5 ของคุณยายทวดที่เป็นคนรับใช้ใกล้ชิดคุณย่า ขอขอบคุณเสมียนตราจังหวัดที่ให้โอกาส ทำในสิ่งที่ชอบ ทำด้วยใจ ไม่ได้มีลวดลายหรือเทคนิคพิเศษ”

“ขอบารมีคุณย่าปกปักษ์รักษาให้ครอบครัวญาติมิตรและชาวโคราชร่มเย็นเป็นสุขมีสุขภาพกายสุขภาพจิตที่ดีปลอดภัยจากอันตรายทั้งปวงด้วยเทอญ โดยวันที่ 23 มีนาคม 69 ในพิธีเปิดงานย่าโม ผู้ว่าฯ จะเป็นผู้อัญเชิญเปลี่ยนผ้าสไบ ซึ่งเป็นสไบพระราชทานจาก “ศาสตราจารย์ ดร.สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี”

“และทำพิธีเปลี่ยนผ้าสไบผืนใหม่ให้ย่าโม ในวันที่ 24 มีนาคม 69 ซึ่งแต่ละปีสไบจะมีลายและสี ที่แตกต่างกันไป มีความวิจิตรสวยงามอย่างมาก เป็นบุญตาที่ชาวโคราชและผู้มาสักการะขอพรย่าโมได้เห็น”

“ยังเป็นปีสำคัญของชาวโคราช วันที่ 30 ตุลาคม 2569 วันที่ชาวโคราชภาคภูมิใจ เพราะเป็นวันครบรอบ 199 ปีที่ “ในหลวงรัชกาลที่ 3” สถาปนา “คุณหญิงโม” ให้เป็น “ท้าวสุรนารี” เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม พุทธศักราช 2370 และได้สร้างอนุสาวรีย์ฯของ “สามัญชนสตรีคนแรกของประเทศไทย” ครูหน่อย กล่าวทิ้งท้าย